Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο που αποκτούμε πληροφορίες, λαμβάνουμε αποφάσεις και διαχειριζόμαστε δύσκολα θέματα. Ο πρόσφατος προβληματισμός όμως εστιάζει σε μία ανησυχητική παραλλαγή αυτής της επίδρασης: την πιθανή θρησκευτική προκατάληψη που ενδέχεται να ενσωματώνουν τα AI μοντέλα. Αυτή η νέα έρευνα εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τον τρόπο που τα AI συστήματα ενδέχεται να επηρεάσουν την κατανόησή μας για την ηθική και την πνευματικότητα.
Παρουσίαση της Έρευνας στο Summit on AI Ethics στην Αθήνα και η Δημιουργία του «AllFaith Benchmark»
Μια πρόσφατη μελέτη που εκπονήθηκε από το Consortium for Evaluation of Faith and Ethics in AI (CEFE-AI), με τη συμμετοχή του Brigham Young University, Baylor University, University of Notre Dame και Yeshiva University, παρουσιάστηκε στο Summit on AI Ethics που διεξήχθη στην Αθήνα. Η έρευνα αναδεικνύει ανησυχητικά ευρήματα σχετικά με την αλληλεπίδραση των AI μοντέλων με θρησκευτικούς προσανατολισμούς.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι όταν οι χρήστες αναζητούν υποστήριξη σε δύσκολα θέματα όπως η απώλεια, η ηθική και οι συναισθηματικές προκλήσεις, τα δημοφιλή AI μοντέλα συχνά απουσιάζουν από θρησκευτικούς προβληματισμούς. Η σκοτεινή πλευρά έρχεται στην επιφάνεια όταν διαπιστώνουμε ότι αρκετά από αυτά τα μοντέλα δείχνουν επαναλαμβανόμενη προτίμηση προς συγκεκριμένες θρησκείες. Για να εξετάσουν αυτές τις προκαταλήψεις, οι ερευνητές ανέπτυξαν το “AllFaith Benchmark”, ένα καινοτόμο εργαλείο αξιολόγησης που εξετάζει 14 διαφορετικά AI μοντέλα, συμπεριλαμβανομένων των OpenAI, Google, Anthropic και xAI.
Η Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα γύρω από το Grok της xAI
Τα αποτελέσματα της έρευνας αποκάλυψαν ότι σχεδόν όλα τα μοντέλα παρουσίασαν αρνητική στάση απέναντι στους Μάρτυρες του Ιεχωβά, ενώ παράλληλα ορισμένα φάνηκαν να ευνοούν τον Καθολικισμό. Ιδιαίτερα ανησυχητική ήταν η συμπεριφορά του Grok της xAI, το οποίο φάνηκε να υποστηρίζει πιο έντονα καθολικές και προτεσταντικές απόψεις, δείχνοντας προτιμήσεις που μπορούμε να χαρακτηρίσουμε ξεκάθαρα προκατειλημμένες, ενώ οι Μάρτυρες του Ιεχωβά, οι Bahai και οι Ινδουιστές δέχθηκαν περισσότερο σκεπτικισμό. Αντίθετα, τα μοντέλα της Anthropic και της Meta παρουσίασαν τα χαμηλότερα επίπεδα θρησκευτικής προκατάληψης.
Αξιοσημείωτο είναι ότι από τις περισσότερες από 12.000 επιστημονικές εργασίες που εξετάζουν το AI bias, μόλις το 0,2% εστιάζει σε θρησκευτικές προκαταλήψεις. Σε μία εποχή όπου οι AI επιδρούν όλο και περισσότερο στον δημόσιο διάλογο και συχνά προσφέρουν συναισθηματική υποστήριξη, αυτή η απουσία έρευνας δημιουργεί προβληματισμούς. Ορισμένοι χρήστες μπορεί να προτιμούν ένα AI που αποφεύγει να εμπλέκεται σε θρησκευτικά ζητήματα, όμως το πρόβλημα ανακύπτει όταν μια τέτοια τεχνολογία επηρεάζει τις αντιλήψεις των ανθρώπων προς συγκεκριμένες θρησκευτικές πεποιθήσεις, διακυβεύοντας έτσι την ουδετερότητά της.
Αν τα AI μοντέλα χρησιμοποιούνται από εκατομμύρια χρήστες καθημερινά, τότε οι συνέπειες της θρησκευτικής προκατάληψης είναι σοβαρές και αναμφίβολα χρήζουν προσοχής. Το πρόβλημα δεν είναι απλώς τεχνικό, αλλά αναδεικνύει ηθικό και κοινωνικό αντίκτυπο.
