Η παρουσίαση της Euro-Office 1.0 σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής ψηφιακής κυριαρχίας, εισάγοντας μια open-source σουίτα γραφείου που στοχεύει να ανταγωνιστεί το Microsoft 365 και το Google Workspace. Ας ανακαλύψουμε τα χαρακτηριστικά της και την αντιπαράθεση που έχει προκαλέσει.
Στις 9 Ιουνίου, κυκλοφόρησε η πρώτη επίσημη έκδοση του Euro-Office, μια καινοτόμος σουίτα γραφείου βασισμένη στον browser και σχεδιασμένη από μια συμμαχία ευρωπαϊκών εταιρειών, όπως η Nextcloud και η Ionos. Αυτή η πρωτοβουλία προβάλλει τον στόχο της ευρωπαϊκής ψηφιακής αυτονομίας, ωστόσο έχει προκαλέσει έντονες διαφωνίες στην κοινότητα του ανοιχτού κώδικα.
Τι είναι στην πράξη το Euro-Office
Το Euro-Office δεν είναι μια αυτόνομη σουίτα που απλώς κατεβάζεις και τρέχεις. Λειτουργεί ως ένα εργαλείο επεξεργασίας εγγράφων που απαιτεί ενσωμάτωση σε μια πλατφόρμα φιλοξενίας. Όπως διευκρινίζουν οι δημιουργοί του, εστιάζει αποκλειστικά στην επεξεργασία κειμένων, λογιστικών φύλλων και παρουσιάσεων, ενώ τα ζητήματα αποθήκευσης, διαχείρισης, και τα δικαιώματα χρήση παρέχονται από την πλατφόρμα φιλοξενίας, όπως το Proton Docs ή το Nextcloud Hub.
Μπορείς να το εγκαταστήσεις σε ένα Linux server, αλλά αυτό απαιτεί τεχνικές γνώσεις. Για τους λιγότερο έμπειρους, υπάρχουν διαθέσιμα πακέτα όπως τα Nextcloud Hub 26 Spring και Office.eu, που προσφέρουν έτοιμες web-based λύσεις αντί για παραδοσιακές desktop εφαρμογές.
Ο στόχος: φιλοξενία σε ευρωπαϊκό έδαφος
Σκοπός του Euro-Office είναι να επιτρέψει στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς να φιλοξενούν τη σουίτα γραφείου τους σε υποδομές εντός της ΕΕ, σύμφωνα με ευρωπαϊκό δίκαιο, προσφέροντας παράλληλα μια οικεία εμπειρία για τους χρήστες του Microsoft Office. Το περιβάλλον εργασίας του θυμίζει το Office, αν και υπάρχουν στιγμές που εμφανίζεται το branding του OnlyOffice.
Η τρέχουσα έκδοση φαίνεται περισσότερο ως ένα τεστ παρά ως ολοκληρωμένο προϊόν. Ο πυρήνας του επεξεργαστή λειτουργεί και υπάρχει δυνατότητα συνεργασίας σε πραγματικό χρόνο, αλλά η παραμετροποίηση μπορεί να αποδειχτεί δύσκολη και δεν συνιστάται για παραγωγικά περιβάλλοντα, εκτός αν είσαι εξοικειωμένος με την επίλυση προβλημάτων ενσωμάτωσης.
Από πού προέρχεται και γιατί έγινε fork
Το Euro-Office είναι δημιούργημα του open-source πυρήνα του OnlyOffice. Η Ascensio System SIA, πίσω από το OnlyOffice, πρώτα ισχυρίστηκε ότι το fork παραβίασε τους όρους αδειοδότησης, κατηγορώντας τους δημιουργούς για μη συμμόρφωση. Ο Bradley Kuhn, συν-συγγραφέας της άδειας AGPL, υποστήριξε τους developers του Euro-Office, με την ένταση να αναμένεται να ρυθμιστεί πριν την επίσημη κυκλοφορία.
Οι υποστηρικτές του project παρουσιάζουν το fork ως επιβεβλημένο μέτρο ώστε να ευθυγραμμιστούν τα χαρακτηριστικά και η διακυβέρνηση με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού δημόσιου τομέα, αναφερόμενοι σε ανησυχίες για τη διαφάνεια και τους γεωπολιτικούς δεσμούς του OnlyOffice.
Η αντίδραση του Document Foundation
Το Document Foundation (TDF), που ηγείται του LibreOffice και υποστηρίζει το Open Document Format (ODF), έχει εκφράσει τις μεγαλύτερες αντιρρήσεις. Σε ανοιχτή επιστολή του στις 7 Ιουνίου, το TDF αμφισβήτησε τον ισχυρισμό περί του Euro-Office ως «πρώτη ευρωπαϊκή open-source σουίτα γραφείου», επισημαίνοντας την ύπαρξη του OpenOffice.org και του LibreOffice, που έχουν βαθιές ευρωπαϊκές ρίζες.
Η πιο σοβαρή ένσταση αφορά την προεπιλεγμένη αποθήκευση σε formats OOXML της Microsoft αντί για το ODF, κάτι που υπονομεύει την υποτιθέμενη ανεξαρτησία του Euro-Office, καθώς το OOXML είναι ελεγχόμενο από τη Microsoft. Αυτό έχει οδηγήσει σε ισχυρισμούς ότι η χρήση αυτή εξυπηρετεί τις στρατηγικές lock-in της Microsoft.
Οι υποστηρικτές του Euro-Office απαντούν ότι η επιτυχής μετάβαση του δημόσιου τομέα απαιτεί συμβατότητα με τα υπάρχοντα έγγραφα που χρησιμοποιούν οι οργανισμοί, υποστηρίζοντας ότι η υποστήριξη του ODF βρίσκεται στο σχέδιο ανάπτυξης.
Η άποψή μας στο Techblog
Η κυκλοφορία του Euro-Office φέρνει στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από την ψηφιακή κυριαρχία στην Ευρώπη. Παρόλο που η διαμάχη μεταξύ OOXML και ODF είναι κομβική για τη δημόσια διοίκηση, οι περισσότεροι χρήστες θα κρίνουν την αξία του εργαλείου με βάση την πρακτική του χρηστικότητα. Με την παρούσα έκδοση να βρίσκεται σε φάση preview, η πραγματική πρόκληση θα είναι η σταθερή λειτουργία και η αποδοχή από τη αγορά τους επόμενους μήνες.
