Αγοράζεις το παιχνίδι ή απλώς το νοικιάζεις; Τι θέλει να αλλάξει ο Ritchie Torres

Πληρώνεις 70 δολάρια για ένα παιχνίδι και μετά από δύο χρόνια δεν παίζεται. Αυτό ακριβώς θέλει να σταματήσει ένα νέο νομοσχέδιο στις ΗΠΑ.

Σου εξηγούμε τι προβλέπει, τι δεν ξέρουμε ακόμα και τι σημαίνει για τα δικά σου ψηφιακά παιχνίδια.

[FEATURED IMAGE: Χειριστήριο κονσόλας με κλειδαριά πάνω από ψηφιακό κατάστημα παιχνιδιών — alt text: «Power to the Players Act: ιδιοκτησία ψηφιακών βιντεοπαιχνιδιών αντί για άδεια χρήσης»]

Άδεια χρήσης vs ιδιοκτησία

Όταν πατάς «Αγορά» σε ψηφιακό κατάστημα, νομικά δεν παίρνεις το παιχνίδι. Παίρνεις μια άδεια χρήσης, και ο εκδότης μπορεί να τη στερήσει ή να κόψει τις βασικές λειτουργίες.

Η ανάλυση του Ars Technica επισημαίνει ότι το ίδιο ισχύει συχνά ακόμη και για παιχνίδια σε δίσκο. Πολλά απαιτούν online servers, και οι όροι χρήσης δηλώνουν ρητά ότι αγοράζεις ανακλητή άδεια και όχι το μέσο.

Το παράδειγμα που διάλεξε ο Torres είναι το NBA 2K25. Σύμφωνα με το επίσημο δελτίο τύπου του, το παιχνίδι κόστισε 69,99 δολάρια (99,99 η All-Star Edition). Αποσύρεται από τα ψηφιακά καταστήματα στις 30 Οκτωβρίου και χάνει τους online servers στις 31 Δεκεμβρίου, δύο χρόνια μετά την κυκλοφορία.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Το Power To The Players Act δεν γράφει το ίδιο τους κανόνες. Δίνει εντολή στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ (FTC) να θεσπίσει κανονισμούς που προστατεύουν το δικαίωμα να κατέχεις και να παίζεις τα παιχνίδια που αγόρασες.

Τα δύο σημεία που έχουν γίνει γνωστά είναι τα εξής:

• Η αγορά παιχνιδιού δίνει ιδιοκτησία και όχι άδεια χρήσης.
• Τα παιχνίδια με online λειτουργίες πρέπει να προσφέρουν offline mode πριν κλείσουν οι servers τους.

Ο Torres συνοψίζει την ουσία σε τρία δικαιώματα: να κατέχεις, να παίζεις και να μεταβιβάζεις. Όπως σημειώνει το TechSpot, το νομοσχέδιο αφορά μόνο παιχνίδια και όχι ταινίες ή μουσική. Το δικαίωμα μεταβίβασης υπονοεί αγορά μεταχειρισμένων ψηφιακών παιχνιδιών, κάτι που κανένα μεγάλο κατάστημα δεν επιτρέπει σήμερα.

Τι αλλάζει για εσένα

Βραχυπρόθεσμα, τίποτα. Το νομοσχέδιο είναι ανακοίνωση πρόθεσης και θα περάσει από Επιτροπές και ψηφοφορίες, και συνήθως τα περισσότερα νομοσχέδια δεν φτάνουν ποτέ σε ψηφοφορία.

Ως Έλληνας παίκτης δεν καλύπτεσαι άμεσα από αμερικανικό νόμο. Αν όμως περάσει, οι μεγάλοι εκδότες δύσκολα θα φτιάξουν χωριστή αρχιτεκτονική μόνο για τις ΗΠΑ, οπότε το όφελος θα διαχυθεί και εκτός συνόρων.

Στο μεταξύ, αυτά είναι τα πρακτικά σενάρια:

• Παιχνίδι μόνο single-player: ο κίνδυνος είναι η απόσυρση από το κατάστημα. Κατέβασε και κράτα τοπικά το αρχείο όπου επιτρέπεται.
• Παιχνίδι με βαριά online χρήση: ό,τι αγοράζεις για τα online modes (όπως στο NBA 2K) χάνεται όταν κλείσουν οι servers. Πριν αγοράσεις, ψάξε αν ο εκδότης έχει ανακοινώσει ημερομηνία λήξης.
• Συλλογή σε δίσκους: βοηθά, αλλά δεν λύνει το πρόβλημα αν το παιχνίδι χρειάζεται servers. Δες και το πώς η Nintendo κινείται στα φυσικά παιχνίδια μετά τη Sony.

Η Sony εδώ έχει ρόλο στη συζήτηση. Το Ars Technica αναφέρει ότι οι ψηφιακές λήψεις αντιστοιχούν στο 82% των πωλήσεων πλήρων παιχνιδιών σε PS4 και PS5 στο τελευταίο οικονομικό έτος. Αυτό δείχνει γιατί η ψηφιακή ιδιοκτησία πια αφορά τη μεγάλη πλειονότητα των αγορών.

Για παιχνίδια που έχουν ήδη αποσυρθεί, υπάρχουν και πρακτικές λύσεις από πλατφόρμες. Μάθε πώς σώζονται τα καταργημένα παιχνίδια με το Xbox Disc to Digital.

Εμπόδια και κενά

Το πρώτο εμπόδιο είναι ότι το πλήρες κείμενο του νομοσχεδίου δεν έχει δημοσιευτεί. Όπως τονίζει το Ars Technica, δεν μπορούμε ακόμα να κρίνουμε την αποτελεσματικότητα ή την εφαρμοσιμότητά του.

Το δεύτερο είναι τεχνικό. Η υποχρέωση για offline mode δεν σημαίνει ότι οι servers μένουν ανοιχτοί για πάντα, αλλά ορισμένα online παιχνίδια είναι χτισμένα έτσι που ίσως δεν μπορούν να παιχτούν χωρίς server. Αυτό θα αναγκάσει τις ομάδες ανάπτυξης να σκεφτούν αλλιώς την αρχιτεκτονική από την αρχή.

Το τρίτο είναι νομικό. Σύμφωνα με το TechSpot, τα αμερικανικά δικαστήρια έχουν κρίνει ως επί το πλείστον ότι το λογισμικό που πωλείται με άδεια δεν καλύπτεται από το δόγμα της πρώτης πώλησης (first-sale), δηλαδή το δικαίωμα μεταπώλησης μεταχειρισμένου δίσκου.

Για το πλαίσιο της καμπάνιας, δες την επίσημη σελίδα της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών «Stop Destroying Videogames». Για την Καλιφόρνια, δες το ρεπορτάζ του IGN για την ψηφοφορία της Συνέλευσης.

Η άποψή μας στο TechNoid

Το νομοσχέδιο έχει τη σωστή φιλοσοφία, αλλά το «κατέχεις ό,τι αγοράζεις» είναι πολύ πιο εύκολο να ειπωθεί παρά να εφαρμοστεί. Η αρχή είναι δίκαιη: αν πληρώνεις 70 δολάρια, δεν περιμένεις να χαθεί το παιχνίδι σε δύο χρόνια.

Δεν πιστεύουμε όμως ότι θα περάσει ως έχει. Το πιο ρεαλιστικό σενάριο είναι το πιο ήπιο: υποχρεωτική ειδοποίηση πριν το κλείσιμο και offline mode ως ελάχιστο. Το δικαίωμα μεταπώλησης ψηφιακών παιχνιδιών θα συναντήσει τη μεγαλύτερη αντίσταση.

Εμείς στο TechNoid θα ακολουθούσαμε έναν απλό κανόνα. Για παιχνίδια που αγαπάς πραγματικά, προτίμησε φυσική έκδοση ή τίτλους που δουλεύουν χωρίς servers. Για παιχνίδια με βαριά εξάρτηση από online modes, αντιμετώπισέ τα ως ενοικίαση και πλήρωσε αναλόγως.

Συχνές Ερωτήσεις για την ιδιοκτησία ψηφιακών παιχνιδιών