Νέο διοικητικό πρόστιμο ύψους 2.500 ευρώ επέβαλαν οι ελεγκτικές αρχές στην Πλαίσιο Computers. Ο έλεγχος εντόπισε αποκλίσεις τιμών ανάμεσα στο ράφι και στο ταμείο σε φυσικό κατάστημα. Παράλληλα, διαπιστώθηκε έλλειψη υποχρεωτικής αναγραφής τιμής ανά μονάδα μέτρησης. Το περιστατικό φέρνει ξανά στο προσκήνιο τα δικαιώματα των καταναλωτών στη λιανική αγορά τεχνολογίας.
- Η Περιφέρεια Αττικής επέβαλε κύρωση 2.500 ευρώ σε υποκατάστημα της Πλαίσιο Computers στην Καλλιθέα.
- Δύο κωδικοί χρεώθηκαν στην ταμειακή ακριβότερα κατά 33% και 8% αντίστοιχα σε σχέση με την ταμπέλα.
- Εντοπίστηκε παράβαση μη αναγραφής τιμής ανά μονάδα μέτρησης σε σχολικό τετράδιο βάσει των κανόνων ΔΙΕΠΠΥ.
Οι παραβάσεις και τα ευρήματα του ελέγχου
Η απόφαση εκδόθηκε από το Τμήμα Εμπορίου της Περιφερειακής Ενότητας Νοτίου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής. Ο επιτόπιος έλεγχος στο κατάστημα της οδού Δαβάκη 33 στην Καλλιθέα αποκάλυψε δύο περιπτώσεις υπερχρέωσης.
Σε πακέτο μαρκαδόρων υπογράμμισης Faber Castell 3+1 (κωδικός 1548), η ταμπέλα στο ράφι έγραφε 2,69 ευρώ. Στην ταμειακή μηχανή το προϊόν “χτύπησε” στα 3,59 ευρώ, δηλαδή 0,90 ευρώ ακριβότερα. Πρόκειται για καπέλο 33,4% που περνάει απαρατήρητο όταν αγοράζεις πολλά είδη μαζί.
Η δεύτερη διαφορά εντοπίστηκε σε μηχανικό μολύβι Energize 0,5mm. Η ένδειξη στο ράφι ήταν 2,39 ευρώ, αλλά η ταμειακή απέδωσε χρέωση 2,59 ευρώ. Παράλληλα, ένα ριγέ μαθητικό τετράδιο Goomby των 50 φύλλων πωλούνταν προς 0,49 ευρώ χωρίς αναγραφή τιμής ανά φύλλο.
| Προϊόν | Τιμή Ραφιού | Τιμή Ταμείου | Απόκλιση (€ / %) |
|---|---|---|---|
| Faber Castell Μαρκαδόροι 3+1 | 2,69 € | 3,59 € | +0,90 € (+33,4%) |
| Μηχανικό Μολύβι Energize 0,5mm | 2,39 € | 2,59 € | +0,20 € (+8,4%) |
| Τετράδιο Μαθητή Goomby 50φ | 0,49 € | 0,49 € | Έλλειψη τιμής ανά μονάδα |
Πώς προκύπτουν οι αποκλίσεις τιμής στα ράφια
Το πρόβλημα ξεκινά σχεδόν πάντα από την ασυμφωνία μεταξύ του κεντρικού λογισμικού διαχείρισης αποθήκης (ERP) και των χειροκίνητων αλλαγών στα φυσικά ράφια. Όταν αλλάζει μια τιμολογιακή πολιτική κεντρικά, η βάση δεδομένων της ταμειακής ενημερώνεται αυτόματα και ακαριαία.
Αντίθετα, η αλλαγή των χάρτινων ετικετών απαιτεί εργατοώρες από το προσωπικό του καταστήματος. Σε περιόδους αιχμής, οι υπάλληλοι αδυνατούν να προλάβουν τον ρυθμό ανατιμήσεων. Έτσι, το barcode σκανάρει την ανανεωμένη τιμή του συστήματος, ενώ ο πελάτης βλέπει την παλιά χαμηλότερη σήμανση.
Η τιμή ανά μονάδα μέτρησης αποτελεί εξίσου κρίσιμο εργαλείο σύγκρισης. Χωρίς αυτή, δεν μπορείς να υπολογίσεις εύκολα αν ένα τετράδιο 50 φύλλων στα 0,49 ευρώ συμφέρει περισσότερο από ένα πακέτο 80 φύλλων στα 0,79 ευρώ.
Ηλεκτρονικές ετικέτες ESL και τεχνολογικό κενό
Ενώ τα μεγάλα καταστήματα επενδύουν σε omnichannel υποδομές και έξυπνες αγορές τεχνολογίας, τα ράφια πολλών αλυσίδων παραμένουν κολλημένα στο χαρτί. Η λύση που εφαρμόζεται ήδη εκτενώς στο εξωτερικό είναι οι ηλεκτρονικές ετικέτες ραφιού (Electronic Shelf Labels – ESL).
Οι οθόνες ηλεκτρονικού μελανιού (e-ink) συνδέονται ασύρματα μέσω πρωτοκόλλου Sub-GHz ή Bluetooth Low Energy απευθείας με το κεντρικό ERP. Όταν αλλάζει η τιμή στο ταμείο, η ψηφιακή ετικέτα ανανεώνεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Ταυτόχρονα υπολογίζεται αυτόματα και η αναλογία ανά μονάδα μέτρησης.
Η καθυστέρηση υιοθέτησης τέτοιων συστημάτων στην ελληνική αγορά οφείλεται στο αρχικό κόστος εξοπλισμού. Όταν όμως ένα κατάστημα διατηρεί χιλιάδες μικροαντικείμενα, το ρίσκο ανθρώπινου λάθους εκτοξεύεται.
Το θεσμικό πλαίσιο και τα δικαιώματά σου
Η συγκεκριμένη ποινή στηρίχθηκε στην Υπουργική Απόφαση 91354/2017 (Κανόνες ΔΙΕΠΠΥ) και στον Νόμο 4177/2013. Το άρθρο 2Β παράγραφος 9 ορίζει ρητά ότι απαγορεύεται η είσπραξη τιμήματος υψηλότερου από εκείνο που αναγράφεται στην πινακίδα του ραφιού.
Το ιστορικό της εταιρείας περιλαμβάνει και πολύ βαρύτερες κυρώσεις. Το 2023 η ΔΙΜΕΑ επέβαλε πρόστιμο 560.000 ευρώ στην Πλαίσιο για παραπλανητικές εκπτώσεις, στο πλαίσιο γενικευμένων ελέγχων σε μεγάλες αλυσίδες ηλεκτρονικών ειδών.
Στην πράξη, αν διαπιστώσεις διαφορά τιμής στο ταμείο, δικαιούσαι βάσει νόμου να απαιτήσεις την αγορά του προϊόντος στη χαμηλότερη τιμή της ετικέτας. Εάν η επιχείρηση αρνηθεί, μπορείς να ζητήσεις καταγραφή στο βιβλίο παραπόνων και να προχωρήσεις σε καταγγελία στη γραμμή 1520 της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή.
Η άποψή μας στο TechNoid
Ένα διοικητικό πρόστιμο 2.500 ευρώ σε μια επιχείρηση με ετήσιο τζίρο εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ δεν λειτουργεί αποτρεπτικά. Αποτελεί απλό λειτουργικό κόστος. Για τον μέσο καταναλωτή όμως, τα 90 λεπτά καπέλο σε μαρκαδόρους ή τα 20 λεπτά σε ένα μολύβι είναι καθαρή οικονομική αιμορραγία όταν αθροίζονται στο σύνολο του καλαθιού.
Είναι απαράδεκτο μεγάλες αλυσίδες λιανικής που διαφημίζουν ψηφιακό μετασχηματισμό να μην επενδύουν σε αυτοματοποιημένα συστήματα ραφιού e-ink. Όσο το σύστημα τιμολόγησης παραμένει χειροκίνητο, η μόνη πραγματική σου προστασία είναι ο εξονυχιστικός έλεγχος της απόδειξης ακριβώς μετά το πέρασμα από το ταμείο.
Συχνές Ερωτήσεις για τις χρεώσεις στο ταμείο
Ποια τιμή ισχύει νόμιμα αν υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε ράφι και ταμείο;
Βάσει των Κανόνων ΔΙΕΠΠΥ, ο καταναλωτής υποχρεούται να πληρώσει αποκλειστικά τη χαμηλότερη τιμή που αναγράφεται στην πινακίδα του ραφιού.
Γιατί είναι υποχρεωτική η τιμή ανά μονάδα μέτρησης στα καταστήματα;
Επιτρέπει στον αγοραστή να συγκρίνει άμεσα το πραγματικό κόστος ανά φύλλο, κιλό ή λίτρο μεταξύ συσκευασιών διαφορετικού μεγέθους.
Πώς μπορώ να καταγγείλω απόκλιση τιμής σε κατάστημα λιανικής;
Μπορείς να υποβάλεις επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία στην πλατφόρμα kataggelies.mindev.gov.gr ή καλώντας στον τετραψήφιο αριθμό 1520.
Τι δικαιολογία προβάλλουν συνήθως οι αλυσίδες για τέτοια λάθη;
Επικαλούνται ανθρώπινο σφάλμα και καθυστέρηση στην αντικατάσταση των χάρτινων ετικετών μετά από κεντρικές αλλαγές τιμοκαταλόγου στο σύστημα ERP.
Πώς προστατεύονται οι καταναλωτές σε αντίστοιχες αγορές στο εξωτερικό;
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες επιβάλλουν ψηφιακές ετικέτες ραφιού ESL που συγχρονίζονται αυτόματα μέσω ασύρματου δικτύου με τις ταμειακές μηχανές.
