Συναγερμός έχει σημάνει σε αρκετά νησιά της Ελλάδας, καθώς αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα λειψυδρίας, με αιτίες που αναδεικνύουν την ανεπάρκεια υποδομών και την πληθώρα τουριστικών αναπτύξεων. Αυτή η κατάσταση επιτείνεται από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με αποτέλεσμα τουλάχιστον 12 νησιωτικοί δήμοι να κηρύσσονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι απαιτούνται επειγόντως μόνιμες λύσεις για την επίλυση του προβλήματος.
Ο Πέτρος Βαρελίδης, γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, καθώς και ο Ευθύμιος Λέκκας, καθηγητής Διαχείρισης Καταστροφών και πρόεδρος του ΟΑΣΠ, υπογράμμισαν ότι η λειψυδρία δεν είναι ένα πρόσκαιρο φαινόμενο, αλλά ένα διαρκές πρόβλημα που ζητά άμεσες παρεμβάσεις.
Άμεση ανάγκη δράσης για τη λειψυδρία
Σύμφωνα με τον κ. Βαρελίδη, η λειψυδρία πλέον έχει γίνει μια μόνιμη πραγματικότητα για πολλά ελληνικά νησιά. Δυστυχώς, η κατάσταση αυτή ενισχύεται από τη δυσλειτουργία της διαχείρισης των υδάτινων πόρων και την ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη. Η υλοποίηση νέων τουριστικών υποδομών, όπως ξενοδοχεία και πισίνες, δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς κατάλληλες υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης. Αναφέρθηκε επίσης στη «φέρουσα ικανότητα» των περιοχών, που δείχνει τα όρια που μπορούν να αντέξουν οι υποδομές.
Μεσοπρόθεσμα, η αφαλάτωση συχνά φαίνεται να αποτελεί την πιο άμεση λύση, ειδικά για απομονωμένα νησιά. Ωστόσο, αυτή η μέθοδος έχει υψηλό κόστος, τόσο οικονομικό όσο και περιβαλλοντικό, καθώς αφορά τη χρήση θαλασσινού νερού.
Πριν προχωρήσουμε σε νέα έργα, όπως οι μονάδες αφαλάτωσης, είναι κρίσιμο να αναβαθμιστούν οι υφιστάμενες υποδομές· σε πολλές περιπτώσεις, υπάρχει απώλεια έως και 60% του νερού λόγω διαρροών.
Αναγκαία βιώσιμη στρατηγική
Από την άλλη πλευρά, ο Ευθύμιος Λέκκας συμφώνησε ότι χρειάζονται μόνιμες λύσεις, προσδιορίζοντας τρεις βασικούς τομείς προτεραιότητας:
- Μείωση των απωλειών στα υδροδοτικά δίκτυα.
- Εμπλουτισμός των υπόγειων υδροφορέων μέσω κατάλληλων έργων.
- Δημιουργία ταμιευτήρων στις κατάλληλες περιοχές.
Επιπλέον, πέρα από τα προβλήματα, αναφέρθηκε και στον κίνδυνο της υφαλμύρωσης, όπου το θαλασσινό νερό προσβάλλει τα αποθέματα γλυκού νερού και απειλεί τη βιωσιμότητά τους. Αυτό έχει ήδη παρατηρηθεί σε πολλές περιοχές, προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες.
Ο κ. Βαρελίδης επεσήμανε ότι οι γεωτρήσεις ανάγκης έχουν γίνει ένα περιβαλλοντικό ζήτημα. Συχνά, οι γεωτρήσεις αυτές διαχειρίζονται ανεξέλεγκτα, με αποτέλεσμα την περαιτέρω επιβάρυνση των υπόγειων υδάτων.
Η αφαλάτωση, αν και μπορεί να αποτελέσει λύση, έχει επίσης και υψηλό ενεργειακό αποτύπωμα, με την κυριότερη θετική πλευρά να είναι η σύνδεσή της με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Συνοψίζοντας, αν και η φετινή χρονιά παρουσίασε ευνοϊκές υδρολογικές συνθήκες, αυτό δεν επαρκεί για την πολιτική σχεδίαση. Όπως τονίστηκε, «οφείλουμε να σχεδιάζουμε και για τις δύσκολες χρονιές» ώστε να διασφαλίσουμε την επάρκεια του νερού στο μέλλον και να προλάβουμε ενδεχόμενες κρίσεις.
