Λαγοκέφαλοι 8.5 κιλών στις Ελληνικές θάλασσες [φωτο]

Η συζήτηση γύρω από τον λαγοκέφαλο και την παρουσία του στη Μεσόγειο έχει κερδίσει προσοχή τον τελευταίο καιρό. Οι διαρκείς αναφορές σε αυτό το ψάρι εγείρουν ερωτήματα σχετικά με την πραγματική του επιρροή στην ελληνική αλιεία και τις θαλάσσιες οικοσυστημικές ισορροπίες. Μια προσεκτικότερη ανάλυση, ωστόσο, μπορεί να αποκαλύψει ότι ο λαγοκέφαλος έχει παραμείνει στην περιοχή για αρκετό καιρό, ίσως χωρίς τον αναμενόμενο πανικό που έχει προκαλέσει.

Βάσει έρευνας που δημοσιεύτηκε το 2022, με τίτλο “The Dynamics of Maximum Lengths for the Invasive Silver-Cheeked Toadfish (Lagocephalus sceleratus) in the Eastern Mediterranean Sea” (https://doi.org/10.3390/jmse10030387), παρακολουθήθηκαν ψαριά που πέτυχαν μεγέθη έως και 8.5 κιλών από αλιείς στη Κω, επιμένοντας στο ερευνητικό ενδιαφέρον γύρω από το είδος.

Η εικόνα που ακολουθεί καταδεικνύει μερικά από τα μεγαλύτερα δείγματα λαγοκέφαλου που έχουν εντοπιστεί στις ελληνικές θάλασσες.

• Το 2012, ένας λαγοκέφαλος μήκους 83 cm και βάρους 8,5 kg αλιεύτηκε κοντά στη Ρόδο (Εικόνα A).
• Πιο πρόσφατα, το 2021, ο ψαράς Χρήστος Πάστρας εντόπισε δείγμα 8 kg στον κόλπο της Λαγάνας, με μήκος περίπου 120 cm, αν και η ακριβής μέτρηση δεν πραγματοποιήθηκε (Εικόνα B).

Η προσαρμοστικότητα του λαγοκέφαλου στη Μεσόγειο

Η έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι ο λαγοκέφαλος έχει καθιερωθεί ως κυρίαρχος στη Μεσόγειο, και οι λόγοι αυτής της επιτυχίας είναι πολλοί. Ένα βασικό στοιχείο είναι η ικανότητα προσαρμογής του στο νέο του περιβάλλον.

Συγκεκριμένα, το L. sceleratus δείχνει μεγαλύτερη ικανότητα προσαρμογής εδώ σε σχέση με τον Ινδο-Ειρηνικό, γεγονός που αποδίδεται στις οικο-εξελικτικές διαφοροποιήσεις που υπαρχουν ανάμεσα στα δύο οικοσυστήματα. Η ανάγκη για μια ποσοτική ανάλυση των παραμέτρων που επηρεάζουν την προσαρμοστικότητα παραμένει, ωστόσο, σημαντική πρόκληση.

• Στην Ανατολική Μεσόγειο, ο λαγοκέφαλος συναντά πολύ λίγους φυσικούς θηρευτές, με τις χελώνες καρέτα να καταγράφονται ως μία από τις σπάνιες εξαιρέσεις.
• Ένας πρόσφατα αναγνωρισμένος κανιβαλισμός σε αυτό το είδος πιθανώς έχει αναπτυχθεί αντίκτυποι στα περιβαλλοντικά στρες που προκαλούν την αύξηση του πληθυσμού του.
• Ενώ το ισχυρό δόντια του επιτρέπουν να καταναλώνει ζώα με σκληρό κέλυφος, όπως είναι τα καβούρια, έχει παρατηρηθεί επίσης η ικανότητά του να φουσκώνει για αυτοάμυνα, γεγονός που μπορεί να αναστείλει και σημαντικούς θηρευτές, όπως οι καρχαρίες.

Η μελέτη του 2022 προειδοποιεί ότι οι επιπτώσεις αυτού του ψαριού στη βιοποικιλότητα και την αλιεία της Μεσογείου μπορεί να είναι υποτιμημένες. Ο λαγοκέφαλος παρουσιάζει τάσεις εισβολής που σχετίζονται με την προσαρμογή του σε νέες συνθήκες και τη διατροφή του με άλλους ψαριούς που μπορεί να πιαστούν στα δίχτυα.

Παρά τις ανησυχίες, είναι κρίσιμο να αξιολογηθούν αντικειμενικά οι πραγματικές συνέπειες. Ενώ είναι σαφές ότι οι ζημιές στην αλιεία είναι σχετικές και δεν μπορεί να παραβλεφθούν, η υπερβολική τρομολαγνεία δεν είναι πάντοτε δικαιολογημένη.