- Το Ισραήλ απέστειλε 200 αρπακτικές πασχαλίτσες και ειδικούς επιστήμονες στην Κύπρο για την καταπολέμηση του παρασίτου Dactylopius opuntiae.
- Το έντομο έχει καταστρέψει έως και 30% των εμπορικών καλλιεργειών φραγκοσυκιάς στην Κύπρο από το 2016.
- Η ισραηλινή ομάδα από το Agricultural Research Organization – Volcani Institute προσέφερε την τεχνογνωσία της εντελώς δωρεάν, απορρίπτοντας χρηματοδότηση.
Ο λευκός εφιάλτης των φραγκοσυκιών
Όταν ακούς για τεχνολογική και επιστημονική συνεργασία, το μυαλό σου πάει αυτόματα σε τεχνητή νοημοσύνη, δορυφόρους ή servers. Όμως, η πραγματική τεχνογνωσία δοκιμάζεται συχνά στα πιο απρόσμενα πεδία, όπως η φυτοπροστασία και η αγροτική τεχνολογία. Στην Κύπρο, οι παραδοσιακοί θάμνοι φραγκοσυκιάς απειλούνται εδώ και χρόνια από έναν αόρατο αλλά καταστροφικό εχθρό: το κοκκοειδές έντομο Dactylopius opuntiae.
Το συγκεκριμένο παράσιτο λειτουργεί μεθοδικά. Καλύπτει τα φυτά με μια χαρακτηριστική λευκή βαμβακώδη ουσία, απομυζώντας τους χυμούς τους και αποδυναμώνοντας τη δομή τους μέχρι την πλήρη νέκρωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανέδειξε το κυπριακό ειδησεογραφικό μέσο Sigmalive, το έντομο εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο νησί το 2016 και έκτοτε έχει αφανίσει το 20% με 30% των εμπορικών καλλιεργειών, αφήνοντας πίσω του κατεστραμμένα οικοσυστήματα.
Τα χημικά εντομοκτόνα αποδείχθηκαν ανεπαρκή και περιβαλλοντικά επιβλαβή για μια τόσο ευρεία κλίμακα. Εκεί ακριβώς, η Κύπρος αναγκάστηκε να στραφεί εκτός συνόρων, ζητώντας την αρωγή του Ισραήλ, μιας χώρας που αντιμετώπισε ακριβώς την ίδια κρίση πριν από μια δεκαετία.
Η βιολογική λύση με τις πασχαλίτσες
Αντί να καταφύγουν σε χημικά δηλητήρια που θα έπλητταν τη βιοποικιλότητα, οι ειδικοί επέλεξαν τη μέθοδο της κλασικής βιολογικής καταπολέμησης. Επικεφαλής της αποστολής τέθηκε ο ομότιμος καθηγητής Τσβίκα Μάντελ, μια από τις κορυφαίες μορφές παγκοσμίως στον τομέα του ελέγχου παρασίτων μέσω φυσικών θηρευτών.
Η ομάδα συνέλεξε περίπου 200 αρπακτικές πασχαλίτσες, οι οποίες αποτελούν τον κυριότερο φυσικό εχθρό του Dactylopius opuntiae. Πριν από την αποστολή τους, τα έντομα πέρασαν από αυστηρό εργαστηριακό έλεγχο ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα μεταφέρουν ανεπιθύμητους οργανισμούς στα κυπριακά οικοσυστήματα. Μετά την αεροπορική τους μεταφορά στην Κύπρο, απελευθερώθηκαν σε κρίσιμες ζώνες μόλυνσης.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά από τους πρώτους μήνες. Όπως επιβεβαίωσαν οι επιθεωρήσεις πέντε εβδομάδες μετά την απελευθέρωση, οι πασχαλίτσες προσαρμόστηκαν άμεσα στο νέο περιβάλλον και άρχισαν να αποδεκατίζουν τον πληθυσμό του επιβλαβούς εντόμου, αποδεικνύοντας πως η φύση συχνά διαθέτει τα καλύτερα εργαλεία αυτορρύθμισης.
Η διπλωματία της επιστήμης χωρίς σύνορα
Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι αυτής της ιστορίας δεν βρίσκεται μόνο στα entomological δεδομένα, αλλά στον τρόπο με τον οποίο λειτούργησε η διακρατική συνεργασία. Όταν οι κυπριακές αρχές αντιλήφθηκαν το μέγεθος της απειλής, πρότειναν επίσημο ερευνητικό προϋπολογισμό και οικονομική αποζημίωση στην ισραηλινή επιστημονική ομάδα.
Η απάντηση του καθηγητή Μάντελ ήταν αποστομωτική στην απλότητά της: αρνήθηκε τα χρήματα, δηλώνοντας ότι η βοήθεια παρέχεται εντελώς δωρεάν για το καλό του κυπριακού λαού. Αυτή η προσέγγιση θυμίζει αντίστοιχες παρεμβάσεις που είχε κάνει το Ισραήλ στο Μαρόκο, το οποίο αντιμετώπισε παρόμοιο πρόβλημα στις δικές του καλλιέργειες φραγκοσυκιάς.
Σε έναν κόσμο όπου τα δεδομένα κλειδώνονται πίσω από πατέντες και τα τεχνολογικά εργαλεία κοστίζουν μια περιουσία, η ανοιχτή διάθεση τεχνογνωσίας σε κρίσιμα περιβαλλοντικά ζητήματα δείχνει πώς η επιστήμη οφείλει να λειτουργεί.
Η άποψή μας στο TechNoid
Εμείς στο TechNoid πιστεύουμε ότι η πραγματική καινοτομία δεν μετριέται μόνο σε teraflops, αλλά και στην ικανότητά μας να προστατεύουμε τα φυσικά οικοσυστήματα με έξυπνες, χαμηλού αποτυπώματος λύσεις. Η απόφαση της ισραηλινής ομάδας να προσφέρει δωρεάν τεχνογνωσία και έμψυχο δυναμικό στην Κύπρο είναι ένα μάθημα για το πώς η βιοτεχνολογία και η οικολογία μπορούν να συνυπάρξουν. Δεν χρειαζόμαστε πάντα ακριβά ψηφιακά συστήματα ή χημικά φάρμακα· μερικές φορές, η καλύτερη απάντηση σε μια κρίση είναι μερικές καλά εκπαιδευμένες… πασχαλίτσες.
Συχνές Ερωτήσεις για τη βιολογική καταπολέμηση του παρασίτου στις φραγκοσυκιές
Τι είναι το έντομο Dactylopius opuntiae;
Είναι ένα είδος κοκκοειδούς παρασίτου που προσβάλλει τις φραγκοσυκιές, καλύπτοντάς τες με λευκή βαμβακώδη ουσία και οδηγώντας τες σταδιακά σε νέκρωση.
Πότε εμφανίστηκε το πρόβλημα στην Κύπρο;
Το επιβλαβές έντομο εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Κύπρο το 2016 και έκτοτε έχει καταστρέψει έως και το 30% των εμπορικών καλλιεργειών.
Πώς λειτουργεί η μέθοδος με τις πασχαλίτσες;
Οι αρπακτικές πασχαλίτσες αποτελούν τον φυσικό θηρευτή του παρασίτου, περιορίζοντας δραστικά τον πληθυσμό του χωρίς τη χρήση χημικών εντομοκτόνων.
Ποιος ηγήθηκε της επιστημονικής αποστολής;
Επικεφαλής ήταν ο ομότιμος καθηγητής Τσβίκα Μάντελ από το Ινστιτούτο Volcani του Ισραήλ.
Πόσο κόστισε η αποστολή για την Κύπρο;
Η ισραηλινή ομάδα πρόσφερε την τεχνογνωσία και τους ειδικούς εντελώς δωρεάν, αρνούμενη την προτεινόμενη χρηματοδότηση από τις κυπριακές αρχές.
Έχει εφαρμοστεί αλλού αυτή η μέθοδος;
Ναι, παρόμοια τεχνογνωσία βιολογικής προστασίας είχε μεταφερθεί προηγουμένως και στο Μαρόκο για την αντιμετώπιση του ίδιου προβλήματος.
Πού μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για την τεχνολογία και την τεχνογνωσία;
Μπορείτε να ενημερωθείτε για παρόμοιες δράσεις τεχνολογίας και δικτύων απευθείας μέσα από τις ειδήσεις του TechNoid.
