Ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Σε μια απροσδόκητη εξέλιξη στον τομέα της αστροφυσικής, οι επιστήμονες έχουν στραμμένο το βλέμμα τους σε μια απίστευτα ισχυρή ηλιακή καταιγίδα που έχει χαρακτηριστεί η πιο εντυπωσιακή των τελευταίων 20 ετών. Αυτή η φαινόμενη φυσική δραστηριότητα προκαλεί ήδη ανησυχία και αναμένεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις για τη Γη και τους κατοίκους της.
Η ανακοίνωση της καταιγίδας έγινε από το Space Weather Prediction Center (SWPC) της Υπηρεσίας Εθνικού Καιρού των ΗΠΑ, που επιβλέπει τις καιρικές συνθήκες στο διάστημα.
SWPC Video Update from Shawn Dahl, SWPC Service Coordinator about the severe G4 and S4 ongoing storms. Apologies for the hastiness of this, but we have been very busy notifying aviation, power grid, FEMA, and more about these storms. Stay aware at https://t.co/TV7Yw6Lq1Y pic.twitter.com/rT0iNTng4B
— NOAA Space Weather Prediction Center (@NWSSWPC) January 19, 2026
Η συγκεκριμένη καταιγίδα έχει φτάσει στην κατηγορία S4 στη διεθνή κλίμακα μέτρησης των ηλιακών ραδιενεργών φαινόμενων, η οποία αφορά τις επιδράσεις της ραδιενέργειας στην ατμόσφαιρα της Γης.
Αυτή η έκρηξη, που ονομάζεται επίσης εκτίναξη μάζας από την ηλιακή στεμματική (CME), έχει προκαλέσει τη δημιουργία ενός τεράστιου νέφους φορτισμένων σωματιδίων που κινούνται προς τη Γη με ταχύτητες ικανές να προκαλέσουν σοβαρές γεωμαγνητικές διαταραχές. Το αποτέλεσμα της καταιγίδας αναμένεται να είναι εντυπωσιακά σέλας, παρατηρήσιμα και σε περιοχές που συνήθως δεν είναι γνωστές για αυτές τις φυσικές ομορφιές.
Το Βόρειο Σέλας και οι επιπτώσεις του στον ουρανό
Οι αναφορές τόνισαν ότι το Βόρειο Σέλας ζωγραφίζει τους ουρανούς του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι φωτογραφίες που έχουν προκύψει από αυτή την καταιγίδα εμφανίζουν τα εντυπωσιακά φώτα του σέλας που έχουν παρατηρηθεί σε πολλές περιοχές της χώρας, από τα Χάιλαντς μέχρι το Πενζάνς.
Παρά την ομορφιά του θέματος, η Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία προειδοποιεί ότι οι φυσικές αυτές εκδηλώσεις ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές καταστάσεις στη Γη.
Στην περίπτωση αυτή, οι επιστήμονες ενημερώνουν ότι τα φώτα ενδέχεται να μην είναι ορατά με γυμνό μάτι και να φαίνονται μόνο σε φωτογραφίες μεγάλων εκθέσεων, χρήσιμες στις πολλές συσκευές smartphones της εποχής μας. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το σέλας μπορεί να γίνει ορατό σε τμήματα αφενός των Ηνωμένων Πολιτειών και αφετέρου της Ευρώπης, αν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν.
Πιθανές επιπτώσεις στην τεχνολογία και τις μεταφορές
Μια τέτοια ισχυρή ηλιακή καταιγίδα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες σε δορυφόρους, GPS και ασύρματες επικοινωνίες, καθώς και σε πτήσεις που διασχίζουν πολικές περιοχές, όπου οι επιπτώσεις της ραδιενέργειας είναι εντονότερες.
Οι αρμόδιοι έχουν ήδη ενημερώσει τον τομέα των αερομεταφορών και διαχειριστές δικτύων για να λάβουν μέτρα προφύλαξης. Αναλογιζόμενοι το προηγούμενο ιστορικό τέτοιων περιστατικών, η τελευταία φορά που παρατηρήθηκε μια τόσο ισχυρή ηλιακή καταιγίδα καταγράφηκε τον Οκτώβριο του 2003.
Η μέτρηση της έντασης των ηλιακών καταιγίδων γίνεται με δύο βασικές κλίμακες: S (Solar Radiation Storms) και G (Geomagnetic Storms). Η κλίμακα S ποσοτικοποιεί τη ροή φορτισμένων σωματιδίων προς τη Γη, με βαθμολογία από S1 (ασθενής) έως S5 (ακραία). Η τρέχουσα καταιγίδα έχει αξιολογηθεί S4, δηλαδή «ισχυρή» με πιθανές επιπτώσεις στην επικοινωνία και την τεχνολογία.
Η κλίμακα G, που μετρά την ένταση των γεωμαγνητικών διαταραχών, αξιολογείται από G1 (ασθενής) έως G5 (ακραία), γεγονός που επηρεάζει τον ηλεκτρομαγνητισμό της Γης με σημαντικές επιπτώσεις.
