Η ανακάλυψη νέων θεραπευτικών επιλογών για ασθενείς με παθήσεις του οισοφάγου αποκτά διαρκώς μεγαλύτερη σημασία, καθώς η αντιμετώπισή τους αποτελεί πρόκληση για τον ιατρικό κόσμο. Η δυσκολία στην άμεση χορήγηση φαρμάκων σε αυτή την περιοχή έχει οδηγήσει σε κυρίαρχες στρατηγικές συστηματικής θεραπείας, οι οποίες συχνά συνοδεύονται από ανεπιθύμητες παρενέργειες. Στο πλαίσιο αυτό, μηχανικοί του MIT έχουν αναπτύξει μια καινοτόμο φαρμακευτική σύνθεση σε μορφή gel, η οποία υπόσχεται να επιλύσει κάποιες από τις προκλήσεις αυτές.
Η νέα αυτή σύνθεση, η οποία λαμβάνεται από το στόμα, σχηματίζει ένα προστατευτικό φιλμ στον βλεννογόνο του οισοφάγου, διευκολύνοντας την απορρόφηση των φαρμάκων. Χρησιμοποιώντας υδρογέλη και επιπρόσθετα συστατικά, η μέθοδος επιτρέπει μεγαλύτερη διείσδυση των φαρμάκων στους ιστούς. Ειδικότερα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση αντισωμάτων, όπως η ινφλιξιμάμπη, μία θεραπεία που εφαρμόζεται σε αυτοάνοσες παθήσεις, καθώς και σε άλλα φάρμακα μικρού μοριακού βάρους.
Ο Τζιοβάνι Τραβέρσο, αναπληρωτής καθηγητής Μηχανολογίας στο MIT και γαστρεντερολόγος στο Brigham and Women’s Hospital, σημειώνει: «Πολλοί ασθενείς υποφέρουν από οισοφαγικές παθήσεις, και οι υπάρχουσες θεραπείες έχουν περιορισμένες δυνατότητες στόχευσης αυτού του τμήματος του σώματος. Ελπίζουμε ότι αυτή η νέα πλατφόρμα θα βοηθήσει στην ανάπτυξη και άλλων θεραπειών». Η μελέτη έχει δημοσιευθεί στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Nature Biomedical Engineering», με κεντρική συγγραφέα τη Χριστίνα Καραβασίλη, επίκουρη καθηγήτρια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Χορήγηση φαρμάκων στον οισοφάγο
Ορισμένες εξαιρετικά συχνές παθήσεις του οισοφάγου, όπως η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα, σχετίζονται με τροφικές αλλεργίες και ενδέχεται να έχουν σοβαρές συνέπειες, όπως η στένωση του οισοφάγου και δυσκολία στην κατάποση. Επιπλέον, μπορεί να συνδέονται με τη νόσο του Crohn, ασθένεια που προκαλεί φλεγμονή του γαστρεντερικού σωλήνα.
Οι σχετικές θεραπείες περιλαμβάνουν την ινφλιξιμάμπη, που σβήνει τη φλεγμονώδη αντίδραση, αλλά έχει ως αντάλλαγμα την καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, αυξάνοντας την ευπάθεια σε λοιμώξεις. Η απευθείας χορήγηση του φαρμάκου στον οισοφαγικό ιστό θα μπορούσε να επιφέρει λιγότερες παρενέργειες και να στοχεύει άμεσα την πάσχουσα περιοχή.
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή είναι επίπονη και δύσκολη, καθώς τα φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα απορροφώνται γρήγορα, ενώ ο εσωτερικός τοίχος του οισοφάγου καλύπτεται από ένα στρώμα κυττάρων που εμποδίζει τη διείσδυση των φαρμάκων. Αντίστοιχα, οι ένεσοι φαρμάκων είναι δυσάρεστοι και απαιτούν νοσηλεία.
Η λειτουργία της νέας σύνθεσης
Στόχος των ερευνητών ήταν η ανάπτυξη φαρμακευτικών συνθέσεων που θα μπορούσαν να αυξήσουν τη διαπερατότητα του οισοφαγικού ιστού. Για το σκοπό αυτό, δημιούργησαν ένα σύστημα διαλογής που προσομοιώνει τη δομή του οισοφάγου, επιτρέποντας την εισαγωγή φαρμακευτικών σκευασμάτων και την αξιολόγηση της διείσδυσης τους.
Με τη χρήση αυτού του συστήματος, οι ερευνητές κατάφεραν να εντοπίσουν αρκετές υποσχόμενες ενώσεις. Διαπιστώθηκε ότι ο πιο αποτελεσματικός συνδυασμός περιλάμβανε χολικά άλατα, τα οποία χαλαρώνουν προσωρινά τις διακυτταρικές ενώσεις, διευκολύνοντας τη μεταφορά του φαρμάκου.
Η προσθήκη αυτών των χολικών αλάτων σε μια παχύρρευστη υδρογέλη επιτρέπει μια παρατεταμένη παραμονή στον οισοφάγο, βελτιώνοντας την αποδοτικότητα της θεραπείας. Σύμφωνα με τη Χριστίνα Καραβασίλη: «Η υδρογέλη παραμένει στο εσωτερικό του οισοφάγου, ενώ τα χολικά άλατα αυξάνουν τη διαπερατότητα. Οι δοκιμές μας δείχνουν ότι αυτά τα συστατικά επιφέρουν σημαντική βελτίωση στην απορρόφηση των φαρμάκων.».
Μειωμένες παρενέργειες
Δοκιμές σε ζώα έχουν δείξει ότι η νέα σύνθεση μπορεί να μεταφέρει αποτελεσματικά την ινφλιξιμάμπη στον οισοφάγο, με πλήρη αποκατάσταση των κυτταρικών συνδέσεων σε τρεις μέρες. Όπως τονίζεται, η στοχευμένη χορήγηση φαρμάκων συμβάλλει στη μείωση των παρενεργειών που σχετίζονται με τη συστηματική θεραπεία.
Ο Τραβέρσο υπογραμμίζει: «Η δυνατότητα στοχευμένης χορήγησης μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους στην αντιμετώπιση τέτοιων παθήσεων, με την ελπίδα να μειωθούν οι παρενέργειες από τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα». Τώρα, οι ερευνητές επικεντρώνονται στη βελτιστοποίηση της σύνθεσης για επικείμενες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, με στόχο τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητάς της.
Η πλατφόρμα αυτή υπόσχεται όχι μόνο νέες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς με οισοφαγικές παθήσεις, αλλά και τη δυνατότητα εξερεύνησης αυτής της τεχνολογίας για άλλες κατηγορίες φαρμάκων.
Πηγή: Medicalxpress
