Η παγκόσμια κτηνοτροφία βρίσκεται υπό σημαντική πίεση λόγω της αυξανόμενης απειλής των διασυνοριακών ασθενειών των ζώων. Μεταξύ των πιο ανησυχητικών απειλών συγκαταλέγονται η αφρικανική πανώλη των χοίρων, η γρίπη των πτηνών, και ο αφθώδης πυρετός. Ο Food and Agriculture Organization (FAO) επισημαίνει ότι οι χώρες παγκοσμίως βρίσκονται αντιμέτωπες με προκλήσεις που απαιτούν άμεσες και συντονισμένες δράσεις για την επίλυση του προβλήματος. Ειδικά για την Ελλάδα, όπου ο κτηνοτροφικός τομέας παίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία, οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν την ανάγκη για επενδύσεις στην πρόληψη και διαχείριση αυτών των ασθενειών.
Η σημασία της καλή υγείας των ζώων δεν είναι μόνο αφορά τους αγρότες, αλλά επηρεάζει άμεσα και την επισιτιστική ασφάλεια, το εμπόριο και την οικονομική σταθερότητα. Με περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους εξαρτώμενους από την κτηνοτροφία, οι επιπτώσεις από τις επιδημίες είναι τεράστιες.
Ο αφθώδης πυρετός δημιουργεί ετήσιες ζημίες που αγγίζουν τα 11,3 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ποιες είναι οι αιτίες εξάπλωσης των ασθενειών;
Η περιοδική αναφορά του FAO υποδεικνύει ότι οι παράγοντες που συμβάλλουν στη διασπορά των ασθενειών είναι πολλοί και πολυσύνθετοι. Αυξημένη μετακίνηση ζώων και ανθρώπων, παραδείγματα αλλαγών στη γεωργική παραγωγή και πιέσεις στο περιβάλλον οδηγούν σε νέες ευκαιρίες για την εξάπλωση παθογόνων παραγόντων. Η αποτελεσματική παρακολούθηση και το έγκαιρο εντοπισμό είναι θεμελιώδους σημασίας, καθώς και η διεθνής συνεργασία.
«Η υγεία των ζώων έχει επιπτώσεις που επεκτείνονται σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Αυτές οι επιδημίες μπορούν να διαταράξουν το εμπόριο, τον τουρισμό και άλλες οικονομικές δραστηριότητες, με κίνδυνο για την επισιτιστική ασφάλεια και διάφορες πτυχές της ανθρώπινης υγείας», σχολίασε ο Δρ Tiensin Thanawat, υπογραμμίζοντας την κρισιμότητα της κατάστασης.
Οικονομικές συνέπειες
Οι οικονομικές επιπτώσεις των διασυνοριακών ασθενειών των ζώων είναι αρκετές και σοβαρές:
- Γρίπη των πτηνών: Η ασθένεια αυτή έχει προκαλέσει την απώλεια περισσότερων από 633 εκατομμυρίων πουλερικών και επηρεάζει μια αγορά αξίας 48 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
- Αφθώδης πυρετός: Προκαλεί ετήσιες απώλειες που ανέρχονται σε 11,3 δισεκατομμύρια δολάρια.
- Αφρικανική πανώλη των χοίρων: Κατέστρεψε περισσότερα από 40% των πληθυσμών χοίρων σε περιοχές της Ασίας.
Οι συγκεκριμένες καταστάσεις αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη για ενίσχυση της επιτήρησης και του συντονισμού παγκοσμίως.
Πρόσφατες εξελίξεις, όπως η επιστροφή του σκουληκιού του Νέου Κόσμου στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά από επιτυχημένη περιοριστική δράση, είναι εξαιρετικά ανησυχητικές.
Επιπλέον, η εξάπλωση του ορότυπου SAT1 του αφθώδους πυρετού σε περιοχές εκτός της φυσικής του εμβέλειας (Αφρική) έφερε ανησυχία σε χώρες της Ασίας και της Μέσης Ανατολής.
«Οι αλλαγές αυτές αποδεικνύουν τη ραγδαία φύση των υγειονομικών απειλών, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν την αγροτική παραγωγή και να κλονίσουν τη σταθερότητα», τονίζει ο FAO.
Στρατηγικές για πρόληψη και ετοιμότητα
Η εφαρμογή στρατηγικών πρόληψης και ετοιμότητας αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο να μειωθούν οι συνέπειες των ζωικών επιδημιών. Όταν οι κίνδυνοι ξεπερνούν την ικανότητα των εθνικών συστημάτων, ο FAO παρέχει τεχνογνωσία και πόρους για να υποστηρίξει τις χώρες στην προσπάθειά τους να διαχειριστούν τις κρίσεις.
«Η εμπειρία δείχνει ότι η πρόληψη είναι πάντα πιο αποτελεσματική και οικονομική από την αντιγραφή των γεγονότων κατά την διάρκεια των επιδημιών», σημειώνει η Beth Bechdol, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια του FAO. «Η επένδυση στη ζωική υγιεινή είναι βασική για τη στήριξη των μέσων διαβίωσης και της επισιτιστικής ασφάλειας.»
