Η Μογγολία αποτελεί έναν από τους πιο πλούσιους θησαυρούς απολιθωμάτων παγκοσμίως. Έχει γίνει το επίκεντρο παράνομα δραστηριοτήτων, καθώς οι λαθρέμποροι εκμεταλλεύονται την ανεκτίμητη προϊστορική κληρονομιά της χώρας. Σήμερα, κάποιες από τις θησαυρούς αυτούς έχουν επιστρέψει στην πατρίδα τους, συγκεντρώνοντας την προσοχή της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας. Συγκεκριμένα, το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Μογγολίας ανακοίνωσε την επιστροφή 29 σετ απολιθωμάτων δεινοσαύρων στην πρωτεύουσα Ουλάν Μπατόρ, περιλαμβάνοντας και σπάνιες ποικιλίες που ανήκουν σε ηλικία 65-70 εκατομμυρίων ετών.
Στη διάρκεια μιας πρόσφατης συνέντευξης, ο εκπρόσωπος της αστυνομίας του Ουλάν Μπατόρ, Ντ. Μουνχκουγιάγκ, ανήγγειλε ότι οι κλέφτες είχαν αποσπάσει τα λείψανα το 2006, με στόχο το κέρδος. Το 2013, γαλλικές αρχές ανίχνευσαν τα απολιθώματα, και η συνεργασία μεταξύ Γαλλίας και Μογγολίας οδήγησε σε διαδικασίες επιστροφής τους.
Η πιο πρόσφατη τελετή επιστροφής πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι τον Δεκέμβριο του 2025, όπου εκπρόσωποι και από τις δύο χώρες δήλωσαν τη σημασία των απολιθωμάτων για την κατανόηση της προϊστορίας. Μεταξύ των απολιθωμάτων περιλαμβάνονται θηρευτές και ορνιθομίμοι που είχαν εξελιχθεί στην περιοχή. Το πιο εντυπωσιακό δείγμα είναι ένα μισοτελειωμένο κομμάτι του Tarbosaurus bataar, ένα από τα πιο εμβληματικά είδη δεινοσαύρων.
Αυτοί οι δεινόσαυροι, που ανακαλύπτονται κυρίως στη Μογγολία, αντιπροσωπεύουν τη δύναμη των προϊστορικών οικοσυστημάτων, με τα λείψανά τους να έχουν αποκλειστεί στις ερήμους που κάποτε ήταν πλούσιες πλημμυρικές περιοχές. Ο T. bataar ήταν ο κορυφαίος θηρευτής του περιβάλλοντος του, φτάνοντας τα 10 μέτρα μήκος και περισσότερο από 5 τόνους βάρος. Παρά τις διαφορές που παρατηρούνται στην ανατομία του, μερικοί επιστήμονες προτείνουν ότι μπορεί να ανήκει στον ίδιο τύπο με τον Tyrannosaurus rex, καθιστώντας τον κλάδο του ασιατικού ομόλογου αυτού.
Με την επιστροφή των απολιθωμάτων, οι παλαιοντολόγοι του μουσείου ετοιμάζονται να τα καταλογοποιήσουν και να τα καθαρίσουν προτού τα εκθέσουν στο κοινό.
«Αυτά τα απολιθώματα είναι ανεκτίμητα και αποτελούν κομμάτι της κληρονομιάς μας», δήλωσε ο διευθυντής του μουσείου, Manchuk Nuramkhan, σε συνέντευξη τύπου πρόσφατα. «Είμαστε ενθουσιασμένοι που οι νέες γενιές θα έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά τη μοναδική κληρονομιά των δεινοσαύρων της Μογγολίας».

