- Ανώτερο στάδιο πυραύλου Falcon 9 της SpaceX μεγέθους πενταώροφου κτιρίου πέφτει στη Σελήνη με ταχύτητα 8.750 χλμ/ώρα.
- Η σύγκρουση κοντά στον κρατήρα Αϊνστάιν θα δημιουργήσει νέο κρατήρα 17 μέτρων και θα εκτοξεύσει σύννεφο σκόνης ύψους 50 χιλιομέτρων.
- Το γεγονός αναδεικνύει το ανεξέλεγκτο πρόβλημα των διαστημικών απορριμμάτων και την έλλειψη ρυθμιστικού πλαισίου για τις τροχιές βαθέος διαστήματος.
Η πορεία και η επίκειται πρόσκρουση
Ένα ογκώδες μεταλλικό αντικείμενο βάθους τεσσάρων τόνων και ύψους αντίστοιχου με πενταώροφο κτίριο ετοιμάζεται να συγκρουστεί με τη σεληνιακή επιφάνεια. Πρόκειται για το δεύτερο, ανώτερο στάδιο ενός πυραύλου Falcon 9 που εκτοξεύθηκε τον Ιανουάριο του 2025, μεταφέροντας τα σεληνιακά σκάφη Blue Ghost της Firefly Aerospace και Resilience της Ispace.
Ενώ το πρώτο στάδιο επέστρεψε στη Γη για επαναχρησιμοποίηση, το ανώτερο τμήμα έμεινε να περιπλανιέται στο διάστημα. Σύμφωνα με επίσημα δεδομένα της NASA και το Κέντρο Μελετών Αντικειμένων Κοντά στη Γη (CNEOS), το εξάρτημα κινείται με ασύλληπτη ταχύτητα 2,43 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, δηλαδή περίπου 8.750 χιλιομέτρων την ώρα.
Την ανεξέλεγκτη πορεία σύγκρουσης εντόπισε αρχικά ο ανεξάρτητος αστρονόμος Μπιλ Γκρέι, αξιοποιώντας δημόσια διαθέσιμα αστρονομικά δεδομένα. Η πρόσκρουση τοποθετείται χρονικά κοντά στον κρατήρα Αϊνστάιν, στην ορατή από τη Γη πλευρά της Σελήνης, επιβεβαιώνοντας πως η βαρυτική έλξη του δορυφόρου μας μετατρέπει τα εγκαταλελειμμένα τμήματα πυραύλων σε βίαια βλήματα.
Τι θα συμβεί στη Σελήνη
Η απουσία ατμόσφαιρας και η χαμηλή βαρύτητα της Σελήνης μετατρέπουν τη σύγκρουση σε ένα εξαιρετικά βίαιο και ταυτόχρονα μοναδικό επιστημονικό πείραμα. Όπως επεσήμανε ο δρ Ματ Μπόθγουελ, δημόσιος αστρονόμος του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, τίποτα δεν θα επιβραδύνει το αντικείμενο πριν την επαφή του με το έδαφος.
Η πρόκριση υπολογίζεται να δημιουργήσει έναν ολοκαίνουργιο κρατήρα διαμέτρου μεγαλύτερης των 17 μέτρων. Ταυτόχρονα, τεράστιες ποσότητες θραυσμάτων και σκόνης θα εκτοξευθούν στο διάστημα, δημιουργώντας ένα νέφος που ενδέχεται να ξεπεράσει σε ύψος τα 50 χιλιόμετρα προτού καταсяσει εκ νέου στη σεληνιακή επιφάνεια.
Για την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, το γεγονός αυτό αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία συλλογής πρωτογενών δεδομένων. Το διαστημικό σκάφος Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) της NASA και το νοτιοκορεατικό Danuri θα καταγράψουν τη στιγμή της πρόσκρουσης και τη θερμική υπογραφή της έκρηξης, βοηθώντας τους ερευνητές να χαρτογραφήσουν τα υπό-επιφανειακά στρώματα του φεγγαριού.
Το σκοτεινό μέλλον των διαστημικών σκουπιδιών
Πέρα από το επιστημονικό ενδιαφέρον, το περιστατικό επαναφέρει με τον πιο εμφατικό τρόπο στο προσκήνιο τη σκοτεινή πλευρά της διαστημικής εξερεύνησης. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), περισσότερα από 54.000 αντικείμενα μεγαλύτερα των 10 εκατοστών βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη, ενώ από το 1957 η ανθρωπότητα έχει εκτοξεύσει συνολικά περίπου 17.000 τόνους υλικών στο διάστημα.
Η τρέχουσα κατάσταση στο βαθύ διάστημα θυμίζει “άγρια Δύση”. Δεν υπάρχει κανένας διεθνής ρυθμιστικός φορέας που να υποχρεώνει τις ιδιωτικές διαστημικές εταιρείες ή τις εθνικές υπηρεσίες να παρακολουθούν ή να ανακυκλώνουν τα ανώτερα στάδια των πυραύλων τους μετά την ολοκλήρωση της αποστολής τους.
Το 2022, αντίστοιχη τύχη είχε το ανώτερο στάδιο ενός κινεζικού πυραύλου Long March 3C που κατέληξε στην αθέατη πλευρά της Σελήνης. Όσο αυξάνονται οι εμπορικές αποστολές προς τη Σελήνη και τον Άρη, τόσο θα πληθαίνουν και οι ανεξέλεγκτες προσκρούσεις, απειλώντας μελλοντικές μόνιμες βάσεις και επιστημονικές αποστολές.
Η άποψή μας στο TechNoid
Εμείς στο TechNoid πιστεύουμε ότι η ρομαντική προσέγγιση της επιστήμης γύρω από το “εντυπωσιακό πείραμα” της Σελήνης συγκαλύπτει μια επικίνδυνη αμέλεια. Το γεγονός ότι η SpaceX ή οποιοσδήποτε άλλος κολοσσός αφήνει τόνους διαστημικού υλικού σε τροχιά σύγκρουσης χωρίς μηχανισμό ελεγχόμενης καταστροφής είναι απαράδεκτο για την εποχή μας. Η NASA καθησυχάζει το κοινό ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για τη Γη, αλλά η Σελήνη δεν είναι ο κάδος απορριμμάτων της ανθρωπότητας. Αν η βιομηχανία δεν υιοθετήσει άμεσα αυστηρά standards απομάκρυνσης διαστημικών απορριμμάτων βαθέος διαστήματος, σύντομα οι τροχιές μας θα γίνουν απροσπέλαστες.
Συχνές Ερωτήσεις για την πρόσκρουση πυραύλου της SpaceX στη Σελήνη
Υπάρχει κίνδυνος για τη Γη από την πτώση του πυραύλου Falcon 9;
Όχι, σύμφωνα με τη NASA, το αντικείμενο βρίσκεται σε πορεία αποκλειστικά προς τη Σελήνη και δεν συντρέχει κανένας απολύτως κίνδυνος για τον πλανήτη μας.
Πότε ακριβώς θα γίνει η πρόσκρουση στη Σελήνη;
Η σύγκρουση αναμένεται να σημειωθεί νωρίς το πρωί της Τετάρτης, γύρω στις 06:35 GMT.
Πόσο μεγάλος είναι ο πύραυλος που προσκρούει;
Πρόκειται για το ανώτερο στάδιο ενός πυραύλου Falcon 9, το οποίο έχει μέγεθος αντίστοιχο με πενταώροφο κτίριο και ζυγίζει τουλάχιστον τέσσερους τόνους.
Θα είναι ορατή η έκρηξη με γυμνό μάτι από τη Γη;
Όχι, η πρόσκρουση δεν θα είναι ορατή χωρίς εξοπλισμό, αλλά όσοι διαθέτουν ισχυρά ερασιτεχνικά ή επαγγελματικά τηλεσκόπια ίσως διακρίνουν μια σύντομη λάμψη.
Ποιος ανακάλυψε ότι ο πύραυλος θα πέσει στη Σελήνη;
Η πορεία σύγκρουσης υπολογίστηκε αρχικά από τον ανεξάρτητο αστρονόμο Μπιλ Γκρέι και επιβεβαιώθηκε επίσημα από το CNEOS της NASA.
Τι μέγεθος κρατήρα θα αφήσει η πρόσκρουση;
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η σύγκρουση με ταχύτητα 8.750 χλμ/ώρα θα δημιουργήσει έναν κρατήρα διαμέτρου άνω των 17 μέτρων.
Έχει ξανασυμβεί παρόμοια πτώση πυραύλου στη Σελήνη;
Ναι, το 2022 ένα ανώτερο στάδιο κινεζικού πυραύλου Long March 3C είχε προσκρούσει στην αθέατη πλευρά της Σελήνης, ενώ η NASA πραγματοποιούσε εσκεμμένες προσκρούσεις την εποχή του προγράμματος Apollo.
