Η οστεοαρθρίτιδα (OA), που είναι η πιο διαδεδομένη μορφή αρθρίτιδας παγκοσμίως, έχει απασχολήσει τη ιατρική κοινότητα επί πολλές δεκαετίες, καθώς θεωρούνταν αποτέλεσμα διαφόρων παθολογικών διεργασιών. Ωστόσο, μια πρόσφατη έρευνα, η οποία είναι η μεγαλύτερη που έχει γίνει έως τώρα για ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος, αποκαλύπτει ότι στο επίκεντρο της νόσου βρίσκεται ένας κοινός βιολογικός μηχανισμός. Αυτό το εύρημα προβλέπεται να ανοίξει νέους ορίζοντες για στοχευμένες και αποτελεσματικές θεραπείες, καθώς επίσης θα διευκολύνει τον σχεδιασμό κλινικών δοκιμών νέων φαρμάκων.
Ερευνητές από το Ινστιτούτο Ρευματολογίας Κένεντι του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος STEpUP OA (Synovial Fluid To Detect Endotypes by Unbiased Proteomics in OA), μελέτησαν αρθρικό υγρό από περισσότερους από 1.300 ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Αυτό το υγρό, που είναι φυσικό λιπαντικό των αρθρώσεων, περιέχει πάνω από 7.000 διαφορετικές πρωτεΐνες σε κάθε δείγμα.
Η ανάλυση των μοριακών προτύπων αυτών των δειγμάτων έδειξε ότι όλοι οι ασθενείς παρουσίαζαν ένα κοινό βιολογικό «αποτύπωμα» της νόσου, αν και οι διαφοροποιήσεις συνδέονταν με παράγοντες κινδύνου, όπως η ηλικία, το βιολογικό φύλο και ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ).
Μια ενιαία νόσος: Αλλά πώς;
«Αυτή η μελέτη προσφέρει έναν ολοκληρωμένο χάρτη του μοριακού τοπίου της οστεοαρθρίτιδας και αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για ερευνητές και φαρμακευτικές εταιρείες», δήλωσε ο Δρ. Τόμας Πέρι, επικεφαλής της μελέτης. Η νέα γνώση αναμένεται να επιτρέψει τη σωστότερη αντιστοίχιση ασθενών με συγκεκριμένες θεραπείες, κάτι που είναι εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη φαρμάκων που μπορούν να επιβραδύνουν ή και να σταματήσουν την εξέλιξη της νόσου.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η οστεοαρθρίτιδα γόνατος σε παχύσαρκα άτομα φαίνεται να οφείλεται κυρίως στη μηχανική επιβάρυνση των αρθρώσεων. Αυτό το εύρημα ρίχνει φως στο γιατί κάποιες περιπτώσεις εξελίσσονται ταχύτερα σε σύγκριση με άλλες, αλλά συγχρόνως επιτρέπει στους επιστήμονες να σχεδιάσουν πιο αποτελεσματικές και στοχευμένες κλινικές δοκιμές.
«Η επιστημονική κοινότητα αναρωτιόταν για χρόνια αν η οστεοαρθρίτιδα αναφέρεται σε διαφορετικές ασθένειες με κοινά συμπτώματα, μια υπόθεση που θα μπορούσε να εξηγήσει την αποτυχία πολλών κλινικών μελετών», ανέφερε η καθηγήτρια Τόνια Βίνσεντ, επικεφαλής της μελέτης. «Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι σε μοριακό επίπεδο η οστεοαρθρίτιδα συνιστά ένα ενιαίο νόσημα με κοινές βιολογικές οδούς, οι οποίες σχετίζονται κυρίως με τον τραυματισμό και την επιδιόρθωση ιστών», πρόσθεσε.
Ο δρόμος προς τις εξατομικευμένες θεραπείες
Η καθηγήτρια Λούσι Ντόναλντσον, διευθύντρια Έρευνας του Arthritis UK, επεσήμανε ότι η βελτιωμένη κατανόηση της βιολογίας της οστεοαρθρίτιδας θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Η νόσος δεν αντιδρά με τον ίδιο τρόπο σε κάθε ασθενή· για παράδειγμα, οι περιεμμηνοπαυσιακές γυναίκες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.
«Τώρα έχουμε τη δυνατότητα να εστιάσουμε σε θεραπείες που στοχεύουν αυτόν τον κύριο μηχανισμό και να τις προσαρμόσουμε ανάλογα με τους συγκεκριμένους κινδύνους κάθε ασθενούς», δήλωσε η Βίνσεντ. «Αυτό σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη πραγματικά αποτελεσματικών θεραπειών», κατέληξε.
Η μελέτη αυτή δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications.
Πηγή: Refractor
