Μια νέα καινοτομία στον τομέα της υγείας κάνει την εμφάνισή της χάρη στους ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Πρόκειται για ένα μοριακό τεστ που στοχεύει στην έγκαιρη ανίχνευση αλλοιώσεων σχετικών με τον ιό HPV, με τη δυνατότητα αυτολήψης δείγματος από τις γυναίκες. Αυτή η πρωτοβουλία, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, προγραμματίζεται να μεταρρυθμίσει τη διαδικασία πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Το νέο τεστ λειτουργεί συμπληρωματικά στο παραδοσιακό Pap Test και στον ήδη υπάρχοντα μοριακό έλεγχο ενδεχόμενης παρουσίας HPV, προσφέροντας ένα χρήσιμο εργαλείο για την αξιολόγηση του κινδύνου εξέλιξης καρκίνου. Σκοπός των ερευνητών είναι η ακριβής αναγνώριση γυναικών που εμφανίζουν προκαρκινικές αλλοιώσεις, οι οποίες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου.
Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Βιολογίας, Γενετικής και Νανοϊατρικής του ΕΚΠΑ και υπεύθυνη του προγράμματος SHINE, Μαρία Γαζούλη, το νέο τεστ έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύει έγκαιρα γυναίκες που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου. «Με αυτό το τεστ μπορούμε να διακρίνουμε τις γυναίκες με μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν καρκίνο», αναφέρει η καθηγήτρια.
Μια από τις πιο σημαντικές καινοτομίες αυτού του εργαλείου είναι η δυνατότητα αυτολήψης δείγματος από τις ίδιες τις γυναίκες. Ακολουθώντας απλές οδηγίες, μπορούν να συλλέξουν το απαιτούμενο δείγμα και να το στείλουν για ανάλυση. Ο επίκουρος καθηγητής Μαιευτικής – Γυναικολογίας του ΕΚΠΑ, Θεόδωρος Καλαμπόκας, δηλώνει ότι η διαδικασία είναι απλή και μπορεί να εξασφαλίσει δείγματα υψηλής ποιότητας, τα οποία θα αναλυθούν από τους ειδικούς επιστήμονες.
Η μέθοδος έχει έως τώρα αξιολογηθεί σε 60 γυναίκες, με τα αποτελέσματα να επιβεβαιώνουν την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητά της. Σύμφωνα με την κ. Γαζούλη, η επιστημονική ομάδα έχει επαληθεύσει τη μέθοδο, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερη εφαρμογή στο μέλλον.
Το νέο μοριακό τεστ δεν περιορίζεται μόνο στην ανίχνευση του HPV, αλλά αναζητά και πρώιμες βιολογικές αλλοιώσεις που προέρχονται τόσο από τον ιό όσο και από περιβαλλοντικούς παράγοντες. Παράγοντες όπως το κάπνισμα, το χρόνιο άγχος καθώς και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής μπορούν να προκαλέσουν επιγενετικές μεταβολές, γνωστές ως μεθυλιώσεις, οι οποίες επηρεάζουν τη λειτουργία του γονιδιώματος και ενδέχεται να σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου.
Επιπλέον, η διαδικασία αυτολήψης αναμένεται να διευκολύνει σημαντικά την πρόσβαση στον προληπτικό έλεγχο για γυναίκες που διαμένουν σε απομονωμένες περιοχές ή νησιά, όπου η πρόσβαση σε ειδικευμένες υγειονομικές υπηρεσίες είναι περιορισμένη.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η τεχνογνωσία που θα προκύψει από αυτό το πρόγραμμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον και σε άλλες μορφές καρκίνου, ανοίγοντας νέες προοπτικές στην πρώιμη διάγνωση και την εξατομικευμένη πρόληψη. Αυτή είναι μια ελληνική επιστημονική καινοτομία με διεθνή ενδιαφέρον, η οποία ενισχύει τις προσπάθειες για τη βελτίωση της γυναικείας υγείας.
Ρεπορτάζ: Σμαράγδα Αγορογιάννη
