Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί τη Meta για «εθιστικό» σχεδιασμό στις εφαρμογές Facebook και Instagram, επιδιώκοντας την εφαρμογή του Νόμου περί Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA) με ενδεχόμενο πρόστιμο έως 12 δισεκατομμύρια δολάρια.
Μετά από μια διεξοδική έρευνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έφτασε σε προκαταρκτικό πόρισμα, ανακαλύπτοντας ότι ο σχεδιασμός των εφαρμογών Instagram και Facebook της Meta ενδέχεται να παραβιάζει τους κανονισμούς του DSA λόγω της εθιστικής φύσης τους. Η εταιρεία ενδέχεται να χρειαστεί να τροποποιήσει ριζικά τις πλατφόρμες της ή να αντιμετωπίσει σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
Η αναφορά της Επιτροπής στη Meta
Οι επίσημοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατηγορούν τη Meta για ελλιπή αξιολόγηση των κινδύνων που προκύπτουν από το εθιστικό μοντέλο σχεδίασης των κοινωνικών της δικτύων. Ειδικότερα, εστιάζουν σε τρία στοιχεία: τις εξατομικευμένες προτάσεις περιεχομένου, τη λειτουργία autoplay και την ατελείωτη κύλιση. Αυτές οι χαρακτηριστικές λειτουργίες, σύμφωνα με την Επιτροπή, προάγουν μια αίσθηση «αυτονομίας» που μπορεί να βλάψει τη σωματική και ψυχική υγεία των χρηστών, ιδιαίτερα των νέων και ευάλωτων ατόμων.
Η αναφορά αναδεικνύει τις περιορισμένες δυνατότητες που προσφέρει η Meta στους χρήστες για τον περιορισμό της έκθεσής τους. Η απενεργοποίηση εργαλείων διαχείρισης χρόνου γίνεται εύκολα, ενώ οι γονικοί έλεγχοι απαιτούν γνώσεις τεχνολογίας και χρόνο για να εφαρμοστούν σωστά. Πολύ επιεικείς κρίνονται και οι οδηγίες για την ψυχική υγεία.
Περίπτωση επανασχεδιασμού και πρόστιμο έως 12 δισεκατομμύρια δολάρια
Εάν οι κατηγορίες αυτές επιβεβαιωθούν, η Meta ενδέχεται να αναγκαστεί να επανασχεδιάσει τον τρόπο λειτουργίας των εφαρμογών της, απενεργοποιώντας αυτόματα τη δυνατότητα autoplay και θέτοντας διαλείμματα κατά τη διάρκεια της χρήσης. Αξιοσημείωτο είναι ότι η εταιρεία θα έχει την ευκαιρία να απαντήσει στις κατηγορίες, αλλά αν δεν συμμορφωθεί, το πρόστιμο θα μπορούσε να φτάσει το 6% της ετήσιας παγκόσμιας τζίρου της — φθάνοντας τα 12 δισεκατομμύρια δολάρια, βάσει εσόδων που αναμένονται για το 2025.
Η έρευνα αυτή ξεκίνησε τον Μάιο του 2024 και περιλαμβάνει τις διαδικασίες επαλήθευσης ηλικίας και την προστασία των ανηλίκων. Ορισμένοι γιατροί συγκρίνουν τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης με τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος, ενώ οι ευρωπαϊκές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο απαγόρευσης της χρήσης social media για άτομα κάτω των 16 ετών, με αναλυτική έκθεση να αναμένεται σύντομα.
Δικαστική πίεση και στις ΗΠΑ
Η προσοχή στην Meta δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εταιρεία πρόκειται να αντιμετωπίσει νομικές περιπέτειες, καθώς τέσσερις πολιτείες υποστηρίζουν ότι οι εφαρμογές της είναι σχεδιασμένες με σκοπό να προκαλούν εθισμό, ζητώντας ποινές έως και 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η Χένα Βίρκουνεν, επικεφαλής ψηφιακής πολιτικής της Επιτροπής, αναδεικνύει τη σημασία της προστασίας της σωματικής και ψυχικής υγείας, τονίζοντας πως ο DSA ενδυναμώνει τη ρυθμιστική παρέμβαση. Αυτή η υπόθεση αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση πίεσης προς τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας, με προσεγγίσεις που αφορούν τη διαφάνεια και τη λειτουργικότητα των platforms.
Η άποψή μας στο TechNoid.gr
Το πόρισμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί μια σημαντική στροφή στην προσπάθεια για περισσότερη διαφάνεια και ευθύνη στον ψηφιακό χώρο. Αν και οι πιθανές επιπτώσεις μπορεί να είναι ποικιλόμορφες για τον καθημερινό χρήστη, είναι ανάγκη να κατανοήσουμε ότι η Meta ενδέχεται να δείξει μεγάλη προσαρμοστικότητα μπροστά σε αυτή τη νομική πίεση. Οι αλλαγές που θα προκύψουν αναμένεται να επηρεάσουν τη λειτουργία των εφαρμογών, πιθανόν αναθεωρώντας τον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες αλληλοεπιδρούν με το περιεχόμενο. Η αντίκτυπος σε επίπεδο κανονισμών ενδέχεται να είναι καθοριστικός για το μέλλον των κοινωνικών δικτύων στην ΕΕ και πέρα από αυτήν.
