Η επιβράδυνση της προόδου στη μείωση των θανάτων νεογνών, παιδιών και εφήβων έχει γίνει ένα από τα πιο ανησυχητικά ζητήματα της παγκόσμιας υγειονομικής κοινότητας, υπογραμμίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες για την επίτευξη των διεθνών στόχων επιβίωσης έως το 2030. Σύμφωνα με μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «The BMJ», η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεση προσοχή.
Μια εκτενή ανάλυση δεδομένων από 200 χώρες και περιοχές στην περίοδο 1990-2024 αποκάλυψε ότι, παρά τη σημαντική μείωση των θανάτων στα παιδιά κάτω των πέντε ετών τα τελευταία 20 χρόνια, περίπου 4,9 εκατομμύρια θάνατοι έχουν καταγραφεί το 2024 μόνο, με σχεδόν οι μισοί να αφορούν νεογνά. Ο Διεθνής Οργανισμός Υγείας και η UNICEF έχουν επισημάνει ότι οι κυριότερες αιτίες των θανάτων αυτών περιλαμβάνουν επιπλοκές από πρόωρο τοκετό και λοιμώξεις του αναπνευστικού, με τις περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής και της νότιας Ασίας να υφίστανται το μεγαλύτερο βάρος.
Εν τω μεταξύ, τα στοιχεία αποκαλύπτουν και μια ανησυχητική τάση: ενώ η θνησιμότητα στα παιδιά κάτω των πέντε ετών μειώθηκε κατά 3,9% την περίοδο 2000-2015, η μείωση αυτή περιορίστηκε στο μόλις 1,5% την περίοδο 2015-2024. Με τις τρέχουσες τάσεις να μην δείχνουν σημάδια βελτίωσης, υπολογίζεται ότι έως το 2030 θα προκληθούν 27,3 εκατομμύρια θάνατοι σε παιδιά κάτω των πέντε ετών και 60 χώρες δεν θα καταφέρουν να επιτύχουν τους διεθνείς στόχους για την παιδική επιβίωση.
Αναφορικά με την ηλικιακή ομάδα 5-19 ετών, οι εκτιμήσεις δείχνουν 1,3 εκατομμύρια θανάτους το 2024, με πολλοί από αυτούς να συνεχίζουν να οφείλονται σε μεταδοτικές ασθένειες και τροχαία δυστυχήματα. Είναι ανησυχητικό ότι ο ρυθμός μείωσης των θανάτων από αυτές τις αιτίες έχει επίσης επιβραδυνθεί από το 2016.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι, παρά τη στρατηγική μέριμνα για τη μείωση της θνησιμότητας, η πρόοδος είναι άνιση σε διάφορες περιοχές και μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών και φύλων. Οι αντιξοότητες συνεχίζουν να επιδεινώνουν αυτή την κατάσταση, με τη συνολική υγειονομική υποδομή σε πολλές χώρες να μην επαρκεί για την υποστήριξη των αναγκών των πληθυσμών τους.
Παρά τις ανησυχίες, οι επιστήμονες αναγνωρίζουν ορισμένους περιορισμούς στις μελέτες τους, όπως οι αποκλίσεις στην ποιότητα και τη διαθεσιμότητα των δεδομένων από τις χώρες και οι αβεβαιότητες που σχετίζονται με στατιστικά μοντέλα και προβλέψεις. Παρ’ όλα αυτά, οι μελέτες αυτές προσφέρουν μια από τις πιο ολοκληρωμένες εικόνες για την παιδική και εφηβική θνησιμότητα σε παγκόσμιο επίπεδο.
